Eksmisja na podstawie umowy najmu okazjonalnego
Czym jest najem okazjonalny i jakie daje możliwości?
Najem okazjonalny, wprowadzony do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, stanowi specjalną formę najmu lokalu mieszkalnego dostępną dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali.
Podstawowe cechy najmu okazjonalnego:
-
Podmiot wynajmujący – Umowę może zawrzeć wyłącznie osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali
-
Czas trwania – Umowa zawierana jest na czas oznaczony, nieprzekraczający 10 lat
-
Obowiązkowe załączniki – Do umowy należy dołączyć specjalne oświadczenia w formie notarialnej
-
Zgłoszenie do urzędu skarbowego – Konieczne w ciągu 14 dni od rozpoczęcia najmu
-
Szybsza procedura eksmisyjna – Brak konieczności przeprowadzania pełnego procesu sądowego o eksmisję
Niezbędne dokumenty w najmie okazjonalnym – podstawa skutecznej eksmisji
Aby umowa najmu okazjonalnego dawała możliwość przeprowadzenia sprawnej eksmisji, konieczne jest dołączenie do niej następujących dokumentów:
-
Oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego – Najemca poddaje się egzekucji i zobowiązuje do opróżnienia, opuszczenia i wydania lokalu w terminie wskazanym przez właściciela
-
Wskazanie innego lokalu – Najemca musi wskazać inny lokal, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku eksmisji
-
Oświadczenie właściciela lokalu zastępczego – Właściciel lub osoba posiadająca tytuł prawny do wskazanego lokalu wyrażają zgodę na zamieszkanie najemcy (oświadczenie z podpisem poświadczonym notarialnie)
W przypadku utraty możliwości zamieszkania w lokalu wskazanym jako zastępczy, najemca ma obowiązek w terminie 21 dni wskazać inny lokal oraz dostarczyć odpowiednie oświadczenia.
Kluczowy obowiązek – zgłoszenie umowy najmu okazjonalnego do urzędu skarbowego
Właściciel lokalu ma bezwzględny obowiązek zgłoszenia zawarcia umowy najmu okazjonalnego do urzędu skarbowego w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia najmu.
Poważne konsekwencje niezgłoszenia umowy:
-
Utrata specjalnych uprawnień – Niezgłoszenie umowy skutkuje brakiem możliwości zastosowania przepisów art. 19c i art. 19d ustawy, co oznacza:
-
Brak możliwości eksmisji w uproszczonym trybie
-
Konieczność przeprowadzenia pełnego procesu sądowego o eksmisję
-
-
Trudności w uzyskaniu klauzuli wykonalności – Sąd może odmówić nadania klauzuli wykonalności na oświadczenie o poddaniu się egzekucji
-
Konieczność zapewnienia pomieszczenia tymczasowego – W trakcie standardowego procesu o eksmisję najemca może żądać przyznania lokalu socjalnego lub pomieszczenia tymczasowego
-
Obowiązywanie okresu ochronnego – Eksmisja możliwa tylko poza okresem od 1 listopada do 31 marca roku następnego
-
Odpowiedzialność podatkowa – Możliwe kary finansowe za niewłaściwe prowadzenie działalności wynajmu
Procedura eksmisji na podstawie najmu okazjonalnego – krok po kroku
1. Zakończenie stosunku najmu
Eksmisja może nastąpić po:
-
Wygaśnięciu umowy (upływ czasu, na który została zawarta)
-
Rozwiązaniu umowy (upływ okresu wypowiedzenia)
-
Wypowiedzeniu umowy ze skutkiem natychmiastowym (w przypadkach przewidzianych w umowie)
2. Doręczenie żądania opróżnienia lokalu
Jeśli najemca nie opuści lokalu dobrowolnie, właściciel musi doręczyć mu żądanie opróżnienia, opuszczenia i wydania lokalu.
3. Uzyskanie klauzuli wykonalności
Gdy najemca nie zastosuje się do żądania, wynajmujący może:
-
Złożyć wniosek do sądu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu
-
Zgodnie z art. 781¹ KPC, sąd powinien nadać klauzulę wykonalności niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia złożenia wniosku
4. Wszczęcie egzekucji komorniczej
Po uzyskaniu klauzuli wykonalności właściciel może:
-
Złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji do komornika
-
Dołączyć akt notarialny z klauzulą wykonalności oraz pozostałe dokumenty
Prawidłowe sformułowanie żądania wydania lokalu – klucz do sprawnej egzekucji
Podczas sporządzania umowy najmu okazjonalnego, oświadczenia notarialnego oraz w treści klauzuli wykonalności, kluczowe jest precyzyjne sformułowanie obowiązku najemcy.
Rekomendowane brzmienie zobowiązania:
„Najemca zobowiązuje się do opróżnienia, opuszczenia i wydania lokalu wolnego od osób oraz rzeczy reprezentujących jego prawa.”
Takie sformułowanie:
-
Ułatwia komornikowi wykonanie czynności egzekucyjnych
-
Nie pozostawia wątpliwości co do zakresu obowiązku najemcy
-
Obejmuje zarówno usunięcie rzeczy, jak i opuszczenie lokalu przez osoby
Przebieg egzekucji komorniczej w najmie okazjonalnym
Po wszczęciu egzekucji, komornik:
-
Sprawdza możliwość przekwaterowania – Weryfikuje, czy dłużnik ma prawo do zamieszkania w lokalu wskazanym w umowie najmu okazjonalnego
-
Określa miejsce eksmisji – W przypadku pozytywnej weryfikacji, eksmisja jest przeprowadzana do wskazanego lokalu
-
Poszukuje alternatywnego miejsca – W przypadku braku możliwości przekwaterowania do wskazanego lokalu, eksmisja może być przeprowadzona do:
-
Noclegowni
-
Schroniska
-
Innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe (wskazanej przez gminę)
-
Brak okresu ochronnego – kluczowa zaleta najmu okazjonalnego
Jedną z najważniejszych zalet eksmisji na podstawie umowy najmu okazjonalnego jest brak okresu ochronnego. Oznacza to, że eksmisja może być wykonana w dowolnym czasie, również w okresie od 1 listopada do 31 marca.
Do najmu okazjonalnego lokalu przepisów ustawy nie stosuje się, z wyjątkiem art. 2, art. 6 ust. 3, art. 10 ust. 1-3, art. 11 ust. 2 pkt 1-3, art. 13, art. 18 ust. 1 i 2, art. 19a-19d oraz art. 25d pkt 2 (pod warunkiem zgłoszenia umowy do urzędu skarbowego).
Korzyści z najmu okazjonalnego dla właścicieli mieszkań
-
Szybsza procedura eksmisyjna – brak konieczności uzyskania wyroku sądowego o eksmisję
-
Brak okresu ochronnego – możliwość przeprowadzenia eksmisji o każdej porze roku
-
Pewność opróżnienia lokalu – obowiązek wskazania lokalu zastępczego przez najemcę
-
Łatwiejsze dochodzenie zaległego czynszu – możliwość szybszego odzyskania lokalu
-
Skuteczniejsza ochrona przed dewastacją – pomocny jest protokół stanu faktycznego sporządzany przez komornika
Podsumowanie – najem okazjonalny jako bezpieczna forma najmu
Umowa najmu okazjonalnego stanowi korzystne rozwiązanie dla właścicieli mieszkań, pod warunkiem dopełnienia wszystkich formalności, w szczególności:
-
Prawidłowego sporządzenia umowy i wymaganych oświadczeń
-
Terminowego zgłoszenia umowy do urzędu skarbowego
-
Właściwego sformułowania obowiązku najemcy w oświadczeniu o poddaniu się egzekucji
Text content
