Ograniczenia egzekucji z rachunku bankowego

Artykuł w formie wizualnej

Podstawy prawne ochrony środków na koncie bankowym

Zajęcie rachunku bankowego przez komornika jest jedną z najczęstszych form egzekucji komorniczej. Jednak nie wszystkie środki znajdujące się na koncie bankowym podlegają zajęciu. Przepisy przewidują szereg ograniczeń egzekucji z rachunku bankowego, które chronią dłużników przed całkowitym pozbawieniem ich środków do życia.

Podstawowe regulacje dotyczące ochrony środków na koncie bankowym zostały zawarte w:

  • Artykułach 889-894 Kodeksu postępowania cywilnego

  • Artykule 54 ustawy Prawo bankowe

Środki wyłączone z egzekucji bankowej – pełna lista

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zajęcie rachunku bankowego nie obejmuje następujących środków, nawet jeśli znajdują się na zajętym koncie:

  1. Świadczenia socjalne i rodzinne:

  • Świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego

  • Świadczenia rodzinne

  • Świadczenia wychowawcze (Rodzina 800+)

  • Świadczenia z programu “Dobry start”

  • Dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych

  • Świadczenia z pomocy społecznej

  1. Świadczenia alimentacyjne:

  • Renta alimentacyjna

  1. Dodatki i wsparcie specjalne:

  • Dodatek osłonowy

  • Świadczenia, dodatki i inne kwoty związane z pieczą zastępczą (art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej)

  • Pieniądze na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego (w części przysługującej na dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej)

  1. Świadczenia dla seniorów i osób niepełnosprawnych:

  • Świadczenia uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

  • Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne (tzw. “13. emerytura”)

  1. Inne chronione środki:

  • Zwrot kosztów delegacji (pod warunkiem, że na rachunku nie ma zajęcia alimentacyjnego, którego obecność ogranicza kwotę zwolnienia do 50% zablokowanych pieniędzy z delegacji)

Procedury zajęcia środków z rachunku bankowego dłużnika obejmują również określone obowiązki banków w zakresie ochrony niektórych rodzajów środków.

Kwota wolna od potrąceń bankowych – ile pieniędzy zostanie na koncie?

Poza wyżej wymienionymi świadczeniami całkowicie wyłączonymi spod egzekucji, przepisy przewidują również minimalną kwotę wolną od zajęcia na rachunku bankowym.

Wysokość kwoty chronionej przed komornikiem

Zgodnie z art. 54 Prawa bankowego, środki pieniężne znajdujące się na rachunkach bankowych są wolne od zajęcia do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Aktualne kwoty wolne od zajęcia wynoszą:

  • Od 1 lipca 2024 r.: 3.225,00 zł (75% z 4.300 zł brutto)

  • Od 1 stycznia 2025 r.: 3.499,50 zł (75% z 4.666 zł brutto)

Ważne wyjątki od ochrony

Należy pamiętać, że kwota wolna od zajęcia nie dotyczy rachunku firmowego. Przedsiębiorcy nie mogą skorzystać z tej formy ochrony na rachunkach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Procedura zajęcia rachunku bankowego przez komornika i ochrona środków

Jak przebiega blokada konta przez komornika?

  1. Komornik wydaje postanowienie o zajęciu rachunku bankowego

  2. Komornik zawiadamia bank o zajęciu, a bank blokuje dostęp do środków na koncie

  3. Dłużnik otrzymuje informację o zajęciu rachunku

  4. Bank pozostawia do dyspozycji dłużnika kwotę wolną od zajęcia

  5. Pozostałe środki (powyżej kwoty wolnej) bank przekazuje komornikowi

Jak chronić środki wyłączone z egzekucji?

Aby skutecznie zabezpieczyć środki wyłączone z egzekucji, dłużnik powinien:

  1. Złożyć oświadczenie o źródle pochodzenia środków – należy poinformować bank i komornika, że na zajętym rachunku znajdują się środki niepodlegające egzekucji

  2. Przedstawić dowody – np. potwierdzenia przelewów świadczeń rodzinnych, decyzje o przyznaniu świadczeń

  3. Złożyć wniosek o zwolnienie spod egzekucji – w przypadku, gdy środki chronione zostały już zajęte

Egzekucja ze specjalnych typów rachunków bankowych

Zajęcie wspólnego rachunku małżonków

W przypadku wspólnego rachunku bankowego małżonków przyjmuje się, że środki należą do każdego z małżonków w równych częściach. Oznacza to, że:

  • Każdy z małżonków ma prawo do swojej kwoty wolnej od zajęcia

  • Zajęcie może dotyczyć tylko udziału dłużnika w środkach zgromadzonych na rachunku

W przypadku egzekucji komorniczej z rachunku wspólnego dłużnika i jego małżonka, należy uwzględnić prawa współwłaściciela rachunku, jeżeli zgromadzone na nim środki nie pochodzą z majątku dłużnika.

Rachunek VAT a zajęcie rachunku bankowego dłużnika

Środki zgromadzone na rachunku VAT (tzw. split payment) podlegają specjalnym zasadom egzekucji:

  • Komornik nie może bezpośrednio zająć środków na rachunku VAT

  • Egzekucja jest możliwa tylko w ramach procedury określonej w przepisach o podatku VAT

Rachunek bankowy i konta bankowego

Rachunek bankowy jest podstawowym produktem bankowym, który umożliwia klientom przechowywanie i zarządzanie swoimi środkami pieniężnymi. W przypadku zajęcia rachunku bankowego przez komornika, następuje blokada konta bankowego, co oznacza, że dłużnik nie może dysponować środkami pieniężnymi znajdującymi się na tym koncie. Zajęcie rachunku bankowego jest jedną z metod egzekucji długów, która pozwala komornikowi na ściągnięcie długu bezpośrednio z konta bankowego dłużnika. Wysokość kwoty wolnej od zajęcia komorniczego jest uzależniona od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Minimalne wynagrodzenie i egzekucja

Minimalne wynagrodzenie za pracę jest podstawą do ustalenia kwoty wolnej od potrąceń i zajęcia komorniczego. W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4666 zł brutto. Kwota wolna od potrąceń jest kwotą netto, która jest uzależniona od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przypadku egzekucji komorniczej, komornik musi zostawić na koncie bankowym kwotę wolną od zajęcia komorniczego, która wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wysokość kwoty wolnej od zajęcia komorniczego jest uzależniona od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, które jest corocznie waloryzowane.

Praktyczne wskazówki dla dłużników

  1. Informuj komornika o wpływach chronionych – jeśli na Twoje konto wpływają świadczenia niepodlegające egzekucji, natychmiast poinformuj o tym komornika i bank

  2. Rozważ otwarcie oddzielnego rachunku dla świadczeń niepodlegających egzekucji

  3. Zbieraj i przechowuj dokumentację potwierdzającą źródło pochodzenia środków

  4. Reaguj szybko – w przypadku zajęcia środków chronionych, niezwłocznie złóż odpowiedni wniosek o ich zwolnienie

  5. Korzystaj z kwoty wolnej – pamiętaj, że zawsze masz prawo do kwoty wolnej od zajęcia. Dodatkowo, od kwoty netto odliczane są różne potrącenia, w tym zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, co wpływa na wysokość kwoty wolnej od zajęcia.

Profesjonalna pomoc w sprawach egzekucji z rachunku bankowego

Jako doświadczony komornik sądowy oferuję profesjonalne doradztwo zarówno dla wierzycieli, jak i dłużników w zakresie egzekucji z rachunku bankowego. Zapewniam:

  • Kompleksową wiedzę o ograniczeniach egzekucji

  • Pomoc w prawidłowym zabezpieczeniu środków chronionych

  • Rzetelne informowanie o prawach i obowiązkach stron

  • Sprawne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego z poszanowaniem wszystkich ograniczeń prawnych